De kleuren van Kerst: groen en rood

Kerst kleuren

Denk je aan Kerst in relatie tot kleuren, dan kan het niet anders dan dat je aan rood en groen denkt. Een groene kerstboom versierd met rode ballen en slingers, de rode jas van de Kerstman…  Ben je wat romantisch ingesteld misschien nog wit vanwege het verlangen naar een witte Kerst. Ik kan me amper een witte kerst voor de geest halen, maar ik herinner me nog wel dat ik als jong meisje heel graag keek naar klassiekers als  “I am dreaming of a white Christmas” met in de hoofdrol Bing Crosby. Prachtig vond ik het. In ieder geval denk ik dus zelf ook aan wit als ik aan Kerst denk.
 

Onze kerstboom is dit jaar voor het eerst versierd met witte kerstballen en bronskleurige slingers. Heel anders dan voorgaande jaren toen het nog vol hing met zelfgemaakte versiersels van de kinderen, wat uiteraard ook heel mooi was. Tja, kleine meisjes worden groot.
 

Complementair contrast

Rood en groen staan tegenover elkaar in de kleurencirkel en vormen samen een harmonieuze combinatie. Dit noemen we een complementair contrast. Alhoewel veel mensen deze combi associëren met kerstmis en daarom niet graag dragen, is het toch een goede combi om te dragen ook al is het geen Kerst!

 

Complementair contrast

Kleurgebruik in de Middeleeuwen

Het kleurgebruik rood en groen met de Kerst gaan een heel eind terug de geschiedenis in. Historicus dr. Spike Bucklow van de Universiteit van Cambridge heeft een mogelijke verklaring gevonden voor het gebruik van rood en groen. Hij heeft nl. veel studie gedaan naar de betekenis van kleuren in de Middeleeuwen. Bucklow gebruikt deze kennis ook om roedes uit deze tijd te restaureren.
 

Roedes zijn houten panelen die in een kerk staan tussen het koor en de banken waar de mensen zitten. Deze roedes zijn prachtig versierd met afbeeldingen van heiligen en laten een bepaald kleurenpatroon zien dat Bucklow er van uit gaat, dat de kleuren bewust zijn gekozen. Hij gelooft dat de symboliek achter de kleuren groen en rood staat voor het aangeven van de ruimtelijke en spirituele grens in een kerk.
 
Volgens Bucklow werd er vroeger een grens gelegd in de kerk tussen de meer actieve vormen van aanbidden en de heilige plaats waar het altaar stond. Het geeft niet alleen een fysieke grens in de ruimte aan, maar tevens een spirituele grens.
 

De betekenis van rood en groen

Ook het eind en het begin van een nieuw tijdperk zou hiermee bedoeld worden. Kerstmis valt samen met de kortste dag en de langste nacht van het jaar. Het geeft hiermee dus het eind aan van een cyclus. Tijd, ruimte en heiligdom worden samengevoegd en delen daarom een symbolisch systeem om hun overgangen aan te geven.
 
Maar waarom dan het gebruik van rood en groen? Bucklow vermoedt dat deze kleuren zijn gekozen omdat rood en groen, net als de roedes het onderscheid aangeven tussen het aardse en het heilige en het staat voor de overgang tussen het oude en het nieuwe.
 
Rood en groen werden gewoonlijk geassocieerd met water en vuur, het mannelijke en het vrouwelijke. Vroeger werd groene verf van koper gemaakt en deze werd geassocieerd met Venus. Venus verwijst naar vrouwelijkheid .  De kleur rood werd gemaakt van ijzer en is gerelateerd aan Mars wat staat voor mannelijkheid en vuur.
 
En? Met welke kleuren omring jij je met Kerst?
Wij wensen jullie alvast een hele fijne kleurrijke kerst!
 

Bronnen:
http://www.cam.ac.uk/research/news/who-colour-coded-christmas, The Alchemy of Paint, Spike Bucklow
https://www.mysciencework.com/news/4516/medieval-roots-for-our-christmas-colors-the-meaning-of-red-green
The Alchemy of paint – https://www.bol.com/nl/p/the-alchemy-of-paint/1001004006546047/?suggestionType=typedsearch
www.colourprofessionals.eu